Góra Chełm...

Kapliczka na szczycie...

Buczyna karpacka...

Pow. strzyżowski, gm. Frysztak,
Wiśniowa.
Leśny, utw. 1996, pow. 155,40 ha.

Góra Chełm (528 m) to jedno z najbardziej atrakcyjnych miejsc Pogórza Strzyżowskiego pod względem przyrodniczym, jak i kulturowym. W utworzonym na tym terenie rezerwacie ochroną objęto skupisko buczyny górskiej i unikalnej buczyny storczykowej, tereny źródliskowe, a także nieczynny kamieniołom. Z jego szczytu można podziwiać widoki Pogórza Strzyżowskiego.

W runie występuje wiele roślin chronionych m.in.: wawrzynek wilczełyko, skrzyp olbrzymi, tojad mocny, czosnek niedźwiedzi, sałatnica leśna, a także pokrzyk wilcza jagoda. Wiosną w buczynie kwitną łany żywca gruczołowatego. Występuje tu także pięć gatunków storczyków. Na tym terenie dogodne warunki do życia znalazło wiele gatunków ssaków, m.in.: jelenie, sarny, dziki i borsuki. Spotkać można także muflony, które przed kilku laty zostały wypuszczone do lasów Nadleśnictwa Strzyżów. Z ptaków drapieżnych w rezerwacie żyją jastrzębie, myszołowy, krogulce i sowy uszate.

Góra Chełm od wieków była źródłem wierzeń i legend. Na jej szczycie stoi kapliczka powstała prawdopodobnie w pierwszej połowie XIX wieku. Przed laty w Wielką Niedzielę z okolicznych osad przybywali tu pielgrzymi. Wracając do swoich wsi – na polach zakopywali „wanielijki” – papierki, po to, aby ich uprawy wszelkie zło omijało. Niedaleko kapliczki rosła wielka lipa. Jak głosi legenda w okresie reformacji z jednego pnia powstały dwa drzewa, symbolizując podział chrześcijaństwa. Do dzisiaj przetrwała jedna lipa. W okolicach Góry Chełm zachowały się legendy o cudownych źródełkach, kościółku lub klasztorze, który zniknął w niewyjaśnionych okolicznościach i mieszkającym tu Królu Węży.