Prządki

(fot.J.Szarek)
(fot.J.Szarek)


Pow. krośnieński, gm. Korczyna
Geologiczny, utw. 1957, pow. 13,62 ha.


„Prządki” to najbardziej znany rezerwat przyrody w województwie podkarpackim. Rocznie odwiedza go prawie 100 tysięcy osób. Pierwszy opis poświęcony „Skałom na Czarnorzekach” pojawił się w książce „Okolice Galicyi” wydanej w 1847 roku. Z tej publikacji autorstwa Macieja Bogusza Stęczyńskiego pochodzi też pierwsza ilustracja przedstawiająca te skały. Nazwy „Prządki” wówczas jeszcze nie używano. Pierwszy ślad na piśmie pochodzi z roku 1898. Jest to publikacja „Opis powiatu krośnieńskiego” autorstwa ks. Władysława Sarny.

 

Wychodnie skalne występujące na szczytach wzniesień Pogórza Dynowskiego powstały kilkadziesiąt milionów lat temu. Na przestrzeni kilku kilometrów (między Korczyną a Węglówką) występują aż 23 warstwy różnych zupełnie utworów geologicznych nasuniętych na siebie w trzech seriach: skolskiej, podśląskiej i śląskiej. Same „Prządki” zbudowane są z piaskowców ciężkowickich. Te skały są unikalnym przykładem wietrzenia piaskowca, który przybiera niesamowite kształty. Noszą nazwy Prządka Matka, Prządka Baba i inne. Według najbardziej popularnej legendy te skałki to matka i córki zamienione w kamień za to, że przędły len w święto.

 

Natomiast najstarsza opowieść mówi o tym, że skały rosły z szatańską siłą i zaczęły zagrażać zawaleniem na pobliskie domy. Musiano je więc pokropić wodą święcona, aby straciły złą moc. Jeszcze jedna legenda – także o pannach z Odrzykońskiego zamku – opowiada, jak zostały napadnięte przez zbójów. Wówczas czarownik pragnąc uchronić dziewczęta od hańby zamienił je wraz napastnikami w kamienie. Stąd też m.in. nazwy skał: Zbój Madej czy Herszt.
 

Na początku XX wieku, a nawet w latach międzywojennych tereny wokół skał były odkryte, a pola uprawne dochodziły do samych wychodni. Obecnie cały obszar jest zalesiony. Starania o utworzenie w Prządkach rezerwatu w latach trzydziestych XX wieku podjął prof. Henryk Świdziński. Ostatecznie teren chroniony utworzono dopiero w 1957 roku na powierzchni większej od proponowanej przez H. Świdzińskiego.

Strona internetowa opracowana w ramach projektu "Zielone Podkarpacie", dzięki wsparciu udzielonemu przez Islandię, Liechtenstein, i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.