Podkarpacie z 106 rezerwatami przyrody. Podsumowanie ostatnich zmian

W Polsce utworzono właśnie 200. nowy rezerwat przyrody od 2024 roku. Jubileuszowym obiektem została „Dolina Rzeki Małej” w województwie mazowieckim. To dobra okazja, aby przyjrzeć się, jak w ostatnich latach rozwijała się ochrona rezerwatowa także na Podkarpaciu.

Od 1 stycznia 2024 r. do sierpnia 2026 r. w województwie podkarpackim powstało 8 nowych rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 936,45 ha. Jednocześnie rezerwat „Zwiezło” został powiększony o 482,29 ha i obecnie funkcjonuje pod nazwą „Zwiezło w dolinie Olchowatego”. Łącznie na Podkarpaciu znajduje się dziś 106 rezerwatów przyrody. Ochroną objęto kolejne cenne fragmenty lasów, dolin rzecznych, torfowisk, mokradeł oraz obszarów o wyjątkowych walorach geologicznych i krajobrazowych.

Wśród nowych rezerwatów znalazły się: „Dolina Smarkatej”, „Mur Krzeczkowski”, „Dziurkowiec”, „Sochy”, „Targowisko”, „Dolina Jodłówki”, „Przełom Strwiąża” oraz „Las Zapaśny – Pamięci Sieniawskich Leśników”.

Każdy z tych obszarów chroni inne elementy przyrodniczego bogactwa regionu. W rezerwacie „Dolina Smarkatej” zachowano naturalny charakter rzeki, jej meandry, starorzecza, mokradła oraz procesy torfotwórcze. Z kolei „Dziurkowiec”, którego szczyt osiąga 1189 m n.p.m., jest najwyżej położonym rezerwatem przyrody w województwie podkarpackim. „Mur Krzeczkowski” chroni charakterystyczną formację skalną typu kuesta, ślady ruchów tektonicznych oraz stanowisko języcznika zwyczajnego. W „Dolinie Jodłówki” ochroną objęto mozaikę borów bagiennych i wilgotnych, borów jodłowych oraz torfowisk. Szczególnie rozległym nowym obszarem jest „Przełom Strwiąża”, obejmujący ponad 437 ha górskiego krajobrazu z wiekowymi drzewostanami i przełomowym odcinkiem rzeki Strwiąż. To rzeka wyjątkowa także pod względem hydrograficznym – jej wody, przez Dniestr, trafiają do Morza Czarnego, a nie do Bałtyku. Wśród nowych rezerwatów znalazły się także mniejsze, lecz równie cenne obszary. „Targowisko” chroni starodrzew olchowy oraz siedliska torfowiskowe, natomiast „Sochy” – naturalną dynamikę wielogatunkowego drzewostanu o charakterze lasów łęgowych. „Las Zapaśny – Pamięci Sieniawskich Leśników” łączy natomiast wartości przyrodnicze z historią gospodarki leśnej regionu.

Jednym z najważniejszych wydarzeń ostatnich lat było także powiększenie rezerwatu „Zwiezło w dolinie Olchowatego”. Ochroną objęto nie tylko Jeziorka Duszatyńskie, ale również dolinę potoku Olchowatego, tereny osuwiskowe oraz otaczające je lasy bukowe i bukowo-jodłowe.

Nowe i powiększane rezerwaty pozwalają chronić nie tylko pojedyncze gatunki czy siedliska, lecz całe krajobrazy i naturalne procesy przyrodnicze. To ważny element zachowania różnorodności biologicznej oraz cennych zasobów przyrodniczych Podkarpacia.

Źródło: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie.

Infografika: Opracowanie graficzne wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji (AI).